KNC DELL: SNNET


Rasulullah'n Sktu

Rasulullah SallAllahu Aleyhi VeSSellemin sktu, yani takriri onun sz ve fiili gibi Snnettendir. Bir kimse Nebi SallAllahu Aleyhi VeSSellemin nnde veya zamannda bir fiili yaparsa, Rasul de onu bilip inkr etme imkn olmasna ramen red etmeyip kar kmayarak skt eder ve ikrar ederse baklr: Eer Nebi SallAllahu Aleyhi VeSSellemin daha nceden o fiil hakknda bir yasaklamas yoksa ve haram olduu da bilinmiyorsa, Rasuln o fiilin failine skt etmesi ve fiil zerinde failini ikrar etmesi, o fiilin caiz oluuna dellet eder. nk o fiil caiz olmasayd, mutlaka ona kar kar, reddederdi. nk Rasulullah SallAllahu Aleyhi VeSSellem mnkere kar susmaz. Onun sktu caiz olua delildir. Eer Nebi daha nce o fiili yasaklamsa veya haram klnd biliniyorsa, o ahsa kar Rasuln susmas, skt etmesi tasavvur edilemez. nk Nebi SallAllahu Aleyhi VeSSellemin mnker karsnda susmas imknszdr.

Fakat zimmet ehlinin kiliselerine sk sk gitmelerine ve bunun da kfr olmasna ramen, Rasuln buna skt etmesi, kfr fiilini ikrar ettiine dellet etmez. Ancak zimmet ehlinin ibadetlerinde serbest brakldklarna dellet eder, kiliseye gitmenin caiz olduuna dellet etmez.

Snnetten saylan sktun art unlardr:

1-nceden o fiil hakknda bir yasaklamann bulunmamas,

2-Rasulullah SallAllahu Aleyhi VeSSellemin nnde yaplp, Rasuln onu bilmesi ya da zamannda yaplp Rasuln o fiil hakknda bilgi sahibi olmas,

3- Rasuln inkr etme, kar kma imknna sahip olmas.

Bunlarn dnda kalanlar ise Snnetten saylmazlar.

Rasuln kar kmasndan kast; failini engellemesi ya da azarlamasdr. Yoksa Rasuln kendisinin o fiile meyletmemesi, yapmamas deildir.

Nitekim Nebinin sofrasnda kertenkele yenmi, fakat kendisi yememitir. Sebebi sorulduunda yle demitir: لا وَلَكِنْ لَمْ يَكُنْ بِأَرْضِ قَوْمِي فَأَجِدُنِي أَعَافُهُ   Bu benim yaadm blgede bulunmuyor, ondan tiksiniyorum.[1]

Rasuln ondan tiksinmesi, inkrdan saylmaz. Kertenkeleyi yiyen kimseyi engellememesi ise, ona Rasuln sktu saylr. Dolaysyla da o fiilin caiz olduuna delildir.

Nafiden gelen u rivayet de byledir: bni mer bir obann kaval sesini iitti. Ve parmaklar ile kulalarn tkad. Bineinin yolunu deitirdi. Ey Nafi, sesi iitiyor musun? diye sordu. Ben evet, diyordum. Ben hayr iitmiyorum diyesiye kadar yle devam etti, ses kesilince ellerini kulaklarndan ekti ve bineini tekrar yoluna koydu. Sonra da dedi ki; Rasulullah SallAllahu Aleyhi VeSSellemin kaval sesini duyduunu ve aynen byle yaptn grdm.[2]

Bu olay, Rasuln o obana inkrn/kar ktn gstermez, bilakis o obana skt ettiini gsterir. Bu ise, kaval almann ve dinlemenin caiz olduuna delildir. Parmaklar ile kulaklarn tkamas ise, birok mubahlardan kand gibi, kaval sesini dinlemekten kandna yorumlanr. Tpk evinde bir dinar veya dirhem olduu halde gecelemekten ve kertenkele eti yemekten saknmas gibidir. Buna gre Rasuln sktundan kast olunan, fiilden holanmadn gsterse bile fiili ileyen kimseyi engellememesidir.


[1] Buhari, K. Etameh, 4972

[2] Ahmed b.Hanbel